Σε «μέγγενη» η νέα κυβέρνηση πριν καν ανοίξουν οι κάλπες! – Κομισιόν, αγορά ομολόγων και οίκοι πιστοληπτικής αξιολόγησης πιέζουν ασφυκτικά για γρήγορη δημοσιονομική προσαρμογή με σκληρά μέτρα – Κρίσιμο το β’ τρίμηνο του 2010 με λήξεις δανείων 22 δις. ευρώ για Δημόσιο και τράπεζες.

Πριν ακόμη ανοίξουν οι κάλπες των εκλογών που θα αναδείξουν τη νέα ελληνική κυβέρνηση, οι διεθνείς «επιτηρητές» της οικονομίας την έχουν ήδη τοποθετήσει σε… μέγγενη ασφυκτικών πιέσεων, με απροκάλυπτες προειδοποιήσεις για τον κίνδυνο νέας κρίσης δανεισμού στο άμεσο μέλλον και στόχο να επηρεάσουν την κατεύθυνση της οικονομικής πολιτικής μετά τις 5 Οκτωβρίου.

Καθώς οι τελευταίες δημοσκοπήσεις προεξοφλούν νίκη του ΠΑΣΟΚ με ευρεία διαφορά και ποσοστό ψήφων που θα επιτρέψει στον κ. Γιώργο Παπανδρέου να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση, το οικονομικό πρόγραμμα του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης «ξεσκονίζεται» από τα ξένα χαρτοφυλάκια που ελέγχουν το 60-70% του ελληνικού χρέους.

«Οι πιστωτές της χώρας δεν αμφιβάλλουν ότι με τον ένα ή τον άλλο τρόπο η ελληνική δημοσιονομική κρίση κάποτε θα ξεπερασθεί», τονίζει τραπεζικό στέλεχος. «Αν δεν το πίστευαν, θα “πυροβολούσαν” ήδη κατά ριπάς τα ελληνικά ομόλογα και το spread δεν θα παρέμενε στις 120 μονάδες βάσης, αλλά θα είχε ήδη εκτιναχθεί πάνω και από τις 300 μ.β. των αρχών του έτους», προσθέτει.

Ωστόσο, αυτό που φαίνεται ότι επιδιώκουν οι διαχειριστές των ξένων οίκων, αλλά και των εγχώριων τραπεζών με μεγάλες θέσεις στην αγορά ομολόγων (συνολικά πλησιάζουν τα 40 δις. ευρώ) είναι να εξασφαλισθεί η δημοσιονομική προσαρμογή σε ορίζοντα, το αργότερο, διετίας. «Μια μακρά περίοδος “ήπιας προσαρμογής”, σημαίνει περισσότερο δανεισμό από το Δημόσιο, μεγαλύτερη προσφορά τίτλων στις αγορές και αναπόφευκτη πίεση ανόδου στο spread και τις τιμές των κρατικών ομολόγων. Και αυτό σημαίνει απώλειες κεφαλαίων για τους κατόχους ελληνικών τίτλων», εξηγεί στέλεχος ευρωπαϊκής τράπεζας στην Αθήνα.

Οι ισχυροί παράγοντες της αγοράς ομολόγων δεν φαίνεται να έχουν ικανοποιηθεί από τη δέσμευση του κ. Παπανδρέου για την επίτευξη της δημοσιονομικής προσαρμογής σε ορίζοντα τριετίας, χωρίς την επιβολή σκληρών μέτρων μείωσης του ελλείμματος, αλλά και με δεσμεύσεις για αύξηση των εισοδημάτων και των κρατικών επενδύσεων. Επιπλέον, φοβούνται ότι αργά ή γρήγορα η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα αυξήσει το επιτόκιο του ευρώ και θα αποσύρει την πλούσια ρευστότητα που έχει διοχετεύσει στις αγορές, καθώς οι μεγάλες οικονομίες της Ευρωζώνης ανακάμπτουν ταχύτερα, ενώ η Ελλάδα, όπως και η Ισπανία και η Πορτογαλία, φαίνεται ότι θα αργήσουν να επανέλθουν σε τροχιά οικονομικής ανάκαμψης.

Θερμοκοιτίδα… ρευστότητας

Η ελληνική οικονομία βρίσκεται σήμερα σε… θερμοκοιτίδα ρευστότητας που έχει χορηγήσει η ΕΚΤ εν αφθονία, συμβάλλοντας με τον τρόπο αυτό στην αποφυγή μιας βαθιάς και επικίνδυνης ύφεσης. Όπως φαίνεται στην τελευταία μηνιαία λογιστική κατάσταση που δημοσίευσε αυτή την εβδομάδα η Τράπεζα της Ελλάδος, οι χορηγήσεις «πιο μακροπρόθεσμου» χαρακτήρα στις ελληνικές τράπεζες ξεπερνούσαν τον Αύγουστο τα 40 δις. ευρώ και οι βραχυχρόνιες χρηματοδοτήσεις ήταν 860 εκατ. ευρώ, ενώ συνολικά είχαν δεσμευθεί ως εγγυήσεις δανεισμού από τις εμπορικές τράπεζες χρεόγραφα αξίας άνω των 71 δισ. ευρώ! Τον Αύγουστο του 2008, πριν την κατάρρευση της Lehman και την όξυνση της κρίσης, οι χορηγήσεις στις ελληνικές τράπεζες από την ΤτΕ δεν υπερέβαιναν τα 10 δις. ευρώ!

Ο καθηγητής Γκίκας Χαρδούβελης, κορυφαίο στέλεχος της Eurobank, εκτιμά ότι μέσα στο δεύτερο εξάμηνο του 2010 η ΕΚΤ θα αρχίσει και πάλι να αυξάνει το επιτόκιο του ευρώ, ενδεχομένως και κατά 75 μ.β. μέχρι το τέλος του έτους.

Σύμφωνα με την άποψη των «γερακιών» της αγοράς ομολόγων, η προοπτική απόσυρσης του «ποταμού» ρευστότητας από την ΕΚΤ, ίσως και εντός του 2010, σημαίνει ότι η Ελλάδα δεν έχει μεγάλα χρονικά περιθώρια για να ολοκληρώσει την εφαρμογή ενός προγράμματος δημοσιονομικής εξυγίανσης, καθώς το «σφίξιμο» της νομισματικής πολιτικής θα αρχίσει να ανεβάζει κατακόρυφα το κόστος δανεισμού.

«Όσοι κολυμπούν γυμνοί θα φανεί ότι κολυμπούν γυμνοί», τονίζει χαρακτηριστικά στο Bloomberg ο διαχειριστής μεγάλου λονδρέζικου fund of hedge funds, ο οποίος δηλώνει ότι αποφεύγει τα ομόλογα χωρών, όπως η Ισπανία, η Ελλάδα και η Πορτογαλία, εν μέρει επειδή έχουν χειρότερα στοιχεία ΑΕΠ και τα spread τους αναπόφευκτα θα διευρυνθούν εκ νέου.

 «Κοστούμι»… Ρουμανίας

Είναι σαφές ότι οι ξένοι παράγοντες των αγορών, όπως και η Κομισιόν, που ενδιαφέρεται πρωτίστως για τη σταθερότητα και αξιοπιστία της Ευρωζώνης, θα επιθυμούσαν για την Ελλάδα ένα σταθεροποιητικό πρόγραμμα που δεν θα απείχε πολύ από τα σκληρά μέτρα, τα οποία ήδη επιβλήθηκαν σε «προβληματικές» χώρες της περιφέρειας της Ε.Ε. (Ρουμανία και Λετονία), προκειμένου να τους χορηγηθεί οικονομική βοήθεια από τις Βρυξέλλες και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο:

-         Στην περίπτωση της Λετονίας προβλέπονται, μεταξύ άλλων, η μείωση των δαπανών μισθοδοσίας στο δημόσιο τομέα κατά 15% και η εξαφάνιση κάθε είδους πρόσθετων παροχών σε δημοσίους υπαλλήλους (ακόμη και των επιδομάτων αδείας), καθώς και η αύξηση του κύριου συντελεστή του ΦΠΑ από το 18% στο 21% και ο διπλασιασμός του χαμηλού συντελεστή στο 10%.

-         Στη Ρουμανία προβλέπεται «πάγωμα» αμοιβών στο Δημόσιο και δραστική μείωση της απασχόλησης, με μία πρόσληψη υπαλλήλου για κάθε επτά συνταξιοδοτήσεις (ο Πρωθυπουργός στην Θεσσαλονίκη είχε μιλήσει για σχέση προσλήψεων/αποχωρήσεων δύο προς ένα…). Στο σκέλος των εσόδων προβλέπονται σκληρά μέτρα, με κυριότερη την κατάργηση φοροαπαλλαγών. Για το σύστημα συντάξεων, προβλέπεται «πλαφόν» στις αυξήσεις ίσο με τον πληθωρισμό και αύξηση ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης, ιδιαίτερα για τις γυναίκες.

-         Και στις δύο χώρες, όπου έχουν καταγραφεί πολλές περιπτώσεις διασπάθισης κοινοτικών κονδυλίων (πρακτική όχι άγνωστη στην Ελλάδα…) η Κομισιόν επέβαλε την αμείλικτη δίωξη των παραβατών, με ευέλικτες διαδικασίες άμεσης αναφοράς στις Βρυξέλλες.

Προειδοποιητικές βολές

Καθώς το πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ απέχει… έτη φωτός από τέτοιες σκληρές λύσεις, με παραδοσιακές συνταγές που έχουν δοκιμασθεί κατ’ επανάληψη από το ΔΝΤ, οδηγώντας σε όλες τις περιπτώσεις και σε βίαιη αναδιανομή πλούτου, εις βάρος των ασθενέστερων στρωμάτων, αμέσως μετά την εμφάνιση Παπανδρέου στην ΔΕΘ άρχισαν να ηχούν προειδοποιητικά «καμπανάκια»:

-         Ερωτηθείς την Δευτέρα σχετικά, ο Ευρωπαίος επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων Χ. Αλμούνια άφησε να εννοηθεί ότι η επόμενη κυβέρνηση δεν θα έχει την παραμικρή περίοδο χάριτος από την Κομισιόν, η οποία κατ’ αρχήν θα είναι προσηλωμένη στις αρχικές συμφωνίες με την Αθήνα, που προέβλεπαν ότι το φθινόπωρο θα παρουσιασθεί ένα «πακέτο» μέτρων, με στόχο τη μείωση του ελλείμματος στο τέλος του 2010. Αυτό, όπως εξηγούσαν κοινοτικά στελέχη, δεν σημαίνει ότι η Κομισιόν θα εμμείνει σε έναν εξωπραγματικό στόχο μείωσης των ελλειμμάτων κάτω από το 3% σε ένα χρόνο, αλλά δίνεται εξαρχής το μήνυμα, ότι η διαπραγμάτευση για παράταση θα είναι σκληρή και δεν θα πρέπει να προεξοφλείται, ότι θα επιτραπεί στην Αθήνα η μείωση του ελλείμματος σε ορίζοντα τριετίας.

-         Τις προειδοποιήσεις Αλμούνια, διαδέχθηκαν οι εξίσου αυστηρές δηλώσεις αναλυτή του οίκου Standard & Poor’s στο Reuter’s. «Πάνω από όλα, θα εξετάζουμε τη στρατηγική που θα εφαρμόσει η επόμενη κυβέρνηση για την αντιμετώπιση των δημοσιονομικών προκλήσεων, από όποια κυβέρνηση εκλεγεί. Αν υπάρχουν διαρθρωτικές βελτιώσεις, που μπορούν να οδηγήσουν σε μείωση του χρέους και μέτρα για να συγκρατηθούν οι δαπάνες που σχετίζονται με τη γήρανση του πληθυσμού, η βαθμολογία των ελληνικών τίτλων μπορεί να αυξηθεί. Αλλά η συνεχιζόμενη αποδυνάμωση των δημοσίων οικονομιών θα μπορούσε να φέρει πίεση υποβάθμισης της αξιολόγησης», προειδοποίησε ο αναλυτής της S&P, υποδεικνύοντας εμμέσως πλην σαφώς τον «ορθό δρόμο» στην επόμενη κυβέρνηση. Σημειώνεται ότι η βαθμολογία των ελληνικών τίτλων από την S&P έχει μειωθεί στο Α-, ένα «σκαλοπάτι» χαμηλότερα από την κλίμακα ΒΒΒ. Μια υποβάθμιση στην «δεύτερη κατηγορία» θα προκαλούσε θύελλα στις αγορές ομολόγων, εκτιμούν οι αναλυτές.

-         Την Πέμπτη, η «μέγγενη» έσφιξε ακόμη περισσότερο, όταν έκαναν το γύρο του κόσμου οι τελευταίες δηλώσεις του υπουργού Οικονομίας κ. Γιάννη Παπαθανασίου, ο οποίος ομολόγησε για πρώτη φορά ότι το έλλειμμα του 2009 θα ξεπεράσει το 6%, πολύ πάνω από τον αρχικό στόχο για 3,7% του ΑΕΠ, αλλά και από τον αναθεωρημένο στόχο για 5% του ΑΕΠ. Μάλιστα, ο κ. Παπαθανασίου άφησε σαφώς να εννοηθεί ότι αυτό είναι το… καλό σενάριο και θα επιβεβαιωθεί μόνο αν αποδώσουν τα αναμενόμενα τα έκτακτα μέτρα που είχαν ανακοινωθεί πρόσφατα. Αυτό, όμως, είναι απίθανο, καθώς ήδη το βασικότερο «όπλο» της κυβέρνησης, οι έκτακτες εισπράξεις 1,5 δις. ευρώ από την «τακτοποίηση» ημιυπαίθριων χώρων, αποδεικνύεται εντελώς… άσφαιρο. Σύμφωνα με πληροφορίες, ενώ αναμένονται στη Νομαρχία της Αθήνας τον Αύγουστο περισσότερες από 100.000 αιτήσεις «τακτοποίησης», ο αριθμός των αιτήσεων δεν ξεπέρασε τις 20, λόγω των νομικών προβλημάτων του μέτρου και της αβεβαιότητας για την εφαρμογή του. Το ΠΑΣΟΚ έχει δεσμευθεί, μάλιστα, ότι θα ακυρώσει το μέτρο μετά τις εκλογές.

< Προηγούμενο		Επόμενο >