sofokleous10.gr

Η συρρίκνωση της αμερικανικής οικονομίας θα είναι φέτος μεγαλύτερη του αναμενόμενου και η ανάκαμψή της πιο αργή από ό,τι την έφεραν οι έως τώρα προβλέψεις, αναφέρει η νέα έκθεση της Υπηρεσίας Προϋπολογισμού του Λευκού Οίκου. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση θα αντιμετωπίσει επίσης εκρηκτικά ελλείμματα και αύξηση του δημόσιου χρέους στα επόμενα 10 χρόνια, πολύ μεγαλύτερη από ό,τι εκτιμούσε λίγους μήνες πριν.  

Σύμφωνα με τις αναθεωρημένες εκτιμήσεις του Λευκού Οίκου, η αμερικανική οικονομία θα συμπιεστεί φέτος κατά 2,8%, ποσοστό διπλάσιο από ότι προέβλεπαν οι εκτιμήσεις του κατά τον μήνα Μάιο. Η οικονομική σύμβουλος του προέδρου Ομπάμα Κριστίνα Ρομέρ προβλέπει ότι η οικονομία θα αρχίσει να αναπτύσσεται το 2010, αλλά με ρυθμούς της τάξης του 2%, αντί του προβλεπόμενου 3,2% τον Μάιο. Κατά τις εκτιμήσεις της Ρομέρ θα είναι το 2011 που η αμερικανική οικονομία θα εμφανίσει σημαντική ανάπτυξη, της τάξης του 3,6%. Σύμφωνα με την ίδια πάντα έκθεση της Υπηρεσίας Προϋπολογισμού του Λευκού Οίκου, το συσσωρευμένο έλλειμμα της περιόδου 2010 - 2019 θα φτάσει τα 9 τρισεκατομμύρια δολάρια, 2 τρις περισσότερα από τις εκτιμήσεις του Μαΐου. Επιπλέον οι αριθμοί της ίδιας έκθεσης προβλέπουν ότι το δημόσιο χρέος θα διπλασιαστεί ως το 2019, αγγίζοντας τα τρία τέταρτα που αμερικανικού ΑΕΠ.

Ως προς την ανεργία η Ρομέρ προβλέπει ότι θα φτάσει φέτος στο 10% και θα αρχίσει να παρουσιάζει μικρή κάμψη από τον επόμενο χρόνο. Όμως και τότε, παρατηρεί, θα παραμείνει υψηλή, με τη ανεργία του 2009 να εκτιμάται στο 9,3% και του 2010 στο 9,8%. «Η ύφεση  αποδείχτηκε απλά βαθύτερη από ό,τι την έδειχναν οι πληροφορίες που εμείς και άλλοι αναλυτές είχαμε το χειμώνα και την περασμένη άνοιξη», δήλωσε η Ρομέρ.

Οι γκρίζες προβλέψεις της κυβέρνησης δημοσιεύτηκαν εν μέσω διαφόρων ανταγωνιζόμενων οικονομικών νέων. Η Υπηρεσία Προϋπολογισμού του Κογκρέσου, που παλαιότερα προέβλεπε χαμηλότερα ποσοστά ανάπτυξης από τα του Λευκού Οίκου, έχει προγραμματίσει να ανακοινώσει κι αυτή τις αναθεωρημένες προβλέψεις της αύριο Τρίτη. Από την άλλη μεριά μπορεί ο ίδιος ο Ομπάμα να θέλησε να ‘πνίξει’ τα αρνητικά νέα για την αύξηση του προβλεπόμενου ελλείμματος με την ανακοίνωση, την περασμένη Τρίτη, της απόφασής του να διορίσει εκ νέου τον Μπεν Μπερνάνκι πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας για μια δεύτερη θητεία. Τα νέα για τον Μπερνάνκι μπορούσαν να εξουδετερώσουν κάθε ταραχή των χρηματοπιστωτικών αγορών που θα προκαλούνταν από τις προβλέψεις για τα υψηλά ελλείμματα.

Η αύξηση του μεγέθους των ελλειμμάτων και οι σκοτεινές προβλέψεις για την ανεργία αποτελούν τεράστια πρόκληση για τον πρόεδρο Ομπάμα. Οι νέοι αριθμοί βλέπουν το φως της δημοσιότητας τη στιγμή που ο Αμερικανός ηγέτης ασκεί πιέσεις στο Κογκρέσο για την έγκριση μιας μείζονος μεταρρύθμισης του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης των ΗΠΑ, η οποία θα έχει κόστος ενός τρις δολαρίων ή και παραπάνω σε βάθος μιας 10ετίας. Ο Ομπάμα έχει δηλώσει ότι δεν θέλει το κόστος της μεταρρύθμισης της  υγείας να προστεθεί στο έλλειμμα, αλλά οι βουλευτές δεν κατάφεραν να συμφωνήσουν σχετικά με την προέλευση των εσόδων που θα καλύψουν το κόστος της μεταρρύθμισης.

Το ακόμα πιο σημαντικό είναι πως η προβλεπόμενη παραμονή της ανεργίας σε υψηλά επίπεδα ως την έναρξη της προεκλογικής εκστρατείας για τις κοινοβουλευτικές εκλογές τον επόμενο χρόνο, θα μετατρέψει την εκλογική μάχη σε δημοψήφισμα για την οικονομική πολιτική του Ομπάμα. Και οι Ρεπουμπλικανοί είναι έτοιμοι για αντεπίθεση. «Ο συναγερμός για τη δημοσιονομική κατάσταση της χώρας ηχεί πια εκκωφαντικά», δήλωσε ο επικεφαλής της Ρεπουμπλικανικής μειοψηφίας στην Γερουσία Μιτς ΜακΚόνελ. «Όποιος διατηρούσε ακόμη αμφιβολίες για το βάρος που μεταφέρουμε στις επόμενες γενιές τις έχασε: δαπάνες, δανεισμός και χρέος, έχουν όλα τους βγει εκτός ελέγχου».

Τόσο η Ρομέρ όσο ο διευθυντής προϋπολογισμού του Λευκού Οίκου Πίτερ Όρζαγκ, δήλωσαν πως η ύφεση του 2009 θα ήταν πολύ χειρότερη δίχως τα κεφάλαια των δημοσιονομικών μέτρων στήριξης της οικονομίας ύψους 787 δισεκατομμυρίων δολαρίων, που η έγκρισή τους από το Κογκρέσο αποτέλεσε μία από τις πρώτες και βασικές ενέργειες του Ομπάμα όταν ανέλαβε την προεδρία. Την ίδια στιγμή, είπε ο Όρζαγκ, οι συνεχιζόμενες πιέσεις στην οικονομία έχουν αυξήσει εν τέλει το συνολικό κόστος των δημοσιονομικών μέτρων στήριξης, γιατί αυξημένες είναι και οι κρατικές δαπάνες για επιδόματα ανεργίας και επιδόματα τροφίμων. Κατά συνέπεια, πρόσθεσε ο  διευθυντής προϋπολογισμού του Λευκού Οίκου, το κόστος των δημοσιονομικών μέτρων στήριξης της οικονομίας θα αυξηθεί κατά αρκετές δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια άνω του αρχικά προβλεπόμενου ύψους του των 787 δισ. 

Προς το παρόν, καθώς η Αμερική προσπαθεί να βγει από την ύφεση, ούτε οι περικοπές δαπανών, ούτε μια γενικευμένη αύξηση της φορολογίας θα ήταν σώφρονα μέτρα για την περιστολή του ελλείμματος. Αλλά ο Ομπάμα ενδέχεται να εξετάσει αυτές τις επιλογές από τη στιγμή που η οικονομία θα δείξει σημάδια μιας σταθερής ανάκαμψης – επιλογές που θα θέσουν άλλωστε σε δοκιμασία την υπόσχεσή του να μην αυξήσει τη φορολογία παρά μόνο για τους ‘πλούσιους’, δηλαδή τα άτομα με ετήσιο εισόδημα άνω των 200.000 δολαρίων.

Παρά ταύτα, κάθε εκτίμηση για τον προϋπολογισμό που πάει σε βάθος 10ετίας μπορεί να αποδειχτεί «εξαιρετικά ανακριβής», δήλωσε ο Σταν Κολάντερ, συνεργάτης της Qorvis Communication, και πρώην αξιωματούχος της Υπηρεσίας Προϋπολογισμού του Κογκρέσο. Ο Κολάντερ σημείωσε ότι θα υπάρξουν πέντε εκλογικές διαδικασίες μέσα στα επόμενα 10  χρόνια και απροσδιόριστος αριθμός διεθνών και εσωτερικών προκλήσεων που θα καταστήσουν τα πραγματικά νούμερα του ελλείμματος πολύ διαφορετικά από τις σημερινές εκτιμήσεις.

Από τα νούμερα που έδωσε στη δημοσιότητα η κυβέρνηση μόνο ένα ήταν χαμηλότερο του προβλεπόμενου τον Μάιο: το έλλειμμα του 2009 που αναμένεται να είναι 1,58 δισ. δολάρια, δηλαδή 263 δις λιγότερα. Αυτό οφείλεται κυρίως στο ότι η κυβέρνηση αφαίρεσε από τον προϋπολογισμό του 2009 ένα κονδύλι ύψους 250 δισεκατομμυρίων δολαρίων που προβλέπονταν για την περίπτωση που οι τράπεζες χρειάζονταν επιπλέον κεφάλαια διάσωσης.

Προεξοφλώντας την πολιτική διαμάχη ως προς τα νούμερα του ελλείμματος, ο Όρζαγκ παραδέχτηκε ότι τα μακροπρόθεσμα ελλείμματα είναι «υψηλότερα από το επιθυμητό». Υποστήριξε όμως επίσης ότι η αναθεώρηση του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης της Αμερικής θα περιορίσει το κόστος της υγειονομικής περίθαλψης. «Ξέρουμε ότι κάποιοι θα πουν πως η συγκεκριμένη έκθεση δείχνει ότι δεν μπορούμε να αντέξουμε τη μεταρρύθμιση του συστήματος υγείας» είπε. «Πιστεύω όμως ότι αυτό είναι οπισθοδρόμηση».