Εν μέσω εφιαλτικών διεθνών εκθέσεων για την «αναδυόμενη Ευρώπη» της Ανατολής, που κινδυνεύει να μετατραπεί σε… μεγέθυνση της Ισλανδίας, παρασύροντας στον «πάτο» και ουκ ολίγες ευρωπαϊκές τράπεζες, κυβέρνηση και Τράπεζα της Ελλάδος καταρτίζουν το «σχέδιο Β» για τη διάσωση των μεγάλων ελληνικών τραπεζών, που βεβαίως πολύ θα ήθελαν να μην τεθεί ποτέ σε εφαρμογή.Η λέξη-κλειδί του «σχεδίου Β» είναι η κρατικοποίηση και ήδη το έχει περιγράψει σε αδρές γραμμές ο Άγγελος Φιλιππίδης, πρόεδρος του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου και ο μοναδικός, ίσως, «κρατικός» τραπεζίτης, που θεωρείται ότι απηχεί πλήρως αυτή την περίοδο τους προβληματισμούς του Μεγάρου Μαξίμου. Με λιγότερη σαφήνεια, αλλά πάντως αρκετά καθαρά, μίλησε για το σχέδιο κρατικοποιήσεων και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος κ. Γ. Προβόπουλος.
Σύμφωνα με αυτό το σενάριο, μέσα στους επόμενους μήνες η κεφαλαιακή επάρκεια των ελληνικών τραπεζών θα παρακολουθείται με… μικροσκόπιο από την ΤτΕ. Και σε όσες περιπτώσεις διαπιστώνεται η ανάγκη κεφαλαιακής ενίσχυσης, δύο επιλογές θα δίνονται στους τραπεζίτες: ή να συγκεντρώσουν τα νέα κεφάλαια από την αγορά και… τις τσέπες τους, ή να λάβουν κεφαλαιακές ενισχύσεις από το Δημόσιο, αυτή τη φορά όμως με την έκδοση κοινών μετοχών με πλήρη δικαιώματα ψήφου. Βάσει αυτού του σεναρίου, και οι προνομιούχες μετοχές που ήδη έχουν εκδοθεί θα μετατραπούν σε κοινές, με αποτέλεσμα η όλη διαδικασία να καταλήγει στην πλήρη κρατικοποίηση των τραπεζών!
Όπως εξηγούν στελέχη που γνωρίζουν τον προβληματισμό που αναπτύσσεται στους κυβερνητικούς κύκλους, η επόμενη «δόση» κεφαλαιακών ενισχύσεων ίσως να είναι ακόμη και διπλάσια της πρώτης, πλησιάζοντας τα 5 δις. ευρώ –η S&P έχει προβλέψει ότι πιθανόν να απαιτηθούν άλλα 8 δις. ευρώ. Μια τόσο μεγάλη εκταμίευση από το Δημόσιο είναι αδύνατο να γίνει με τη μορφή προνομιούχων μετοχών προσωρινής διάρκειας, για πολιτικούς και τεχνικούς λόγους:
1. Θα ξεσηκωθούν θυελλώδεις πολιτικές και κοινωνικές αντιδράσεις, αν η κυβέρνηση εκχωρήσει ένα ακόμη μεγαλύτερο ποσό κεφαλαίων στις τράπεζες, χωρίς να αποκτήσει και τον πρώτο λόγο στη διοίκηση.
2. Οι προνομιούχες μετοχές, ως προσωρινό κεφάλαιο, δεν θεωρείται ότι μπορούν να προσφέρουν επαρκείς λύσεις σε βαθιά προβλήματα κεφαλαιακής επάρκειας, ενώ θα έχουν και απαγορευτικά υψηλό κόστος (απόδοση 10%) για τις τράπεζες που θα αγωνίζονται να επιβιώσουν.
Η σοβαρότερη παρενέργεια, βεβαίως, που θα είχε ένα σχέδιο κρατικοποιήσεων, θα ήταν η εξαφάνιση των Ελλήνων και ξένων ιδιωτών επενδυτών από το μετοχικό κεφάλαιο των τραπεζών, με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται για την ελκυστικότητα της χώρας και του ΧΑ ως επενδυτικών προορισμών. Σε αντίθετη περίπτωση, όμως, αν δηλαδή δεν αντιμετωπισθούν με δραστικά μέτρα τα πιθανά μελλοντικά προβλήματα των τραπεζών, οι παρενέργειες για την οικονομία και τα δημόσια οικονομικά θα ήταν ολέθριες.
Τα σενάρια κρατικοποιήσεων επανήλθαν δυναμικά στο προσκήνιο, μαζί με την κορύφωση της κρίσης στις «Τίγρεις» της Ανατολικής Ευρώπης, όπου οι ελληνικές τράπεζες έχουν εκθέσει το 14% του ενεργητικού τους, ποσοστό που είναι και υπερδιπλάσιο σε ορισμένες περιπτώσεις μεγάλων τραπεζών με σημαντικές διεθνείς δραστηριότητες.
Πέρα από την προειδοποίηση της Moody’s για μελλοντική υποβάθμιση ευρωπαϊκών τραπεζών με μεγάλη έκθεση στην Ανατολική Ευρώπη, εκφράζονται φόβοι ότι οι οικονομίες της ευρύτερης περιοχής σύντομα οδηγούνται στην πλήρη κατάρρευση, κατά τα πρότυπα της Ισλανδίας, αφού πρέπει να αναχρηματοδοτήσουν τους επόμενους μήνες συνολικά δάνεια (ιδιωτικά και κρατικά) 400 δις. δολ., την ώρα που οι επενδυτικές εισροές έχουν «παγώσει» απόλυτα, ενώ και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο δηλώνει ότι τα κεφάλαια του δεν είναι αρκετά για να καλύψουν τις ανάγκες όλων των χωρών της περιοχής.
Εάν η «τρύπα» των 400 δις. δολ. μείνει ακάλυπτη, οι συνέπειες θα είναι ολέθριες για τις οικονομίες της περιοχής και τους πιστωτές τους, δηλαδή τις ευρωπαϊκές τράπεζες: οι υποτιμήσεις των νομισμάτων θα προσλάβουν χαρακτήρα επιδημίας, οι δανειακές επιβαρύνσεις νοικοκυριών και επιχειρήσεων που δανείζονταν σε συνάλλαγμα θα γίνουν δυσβάστακτες και οι διαγραφές προβληματικών δανείων θα φέρουν μεγάλα πλήγματα στις ευρωπαϊκές τράπεζες.
Σύμφωνα με τις συντηρητικές εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης, τα προβληματικά δάνεια θα φθάσουν στο 10-20% του χαρτοφυλακίου των τραπεζών. Η Nomura ανεβάζει το ποσοστό των πιθανών επισφαλειών μέχρι και στο 25%. Με δεδομένο ότι οι τέσσερις μεγαλύτερες ελληνικές τράπεζες έχουν δανείσει στην ευρύτερη περιοχή περισσότερα από 55 δις. ευρώ, είναι φανερό ότι κινδυνεύουν να χάσουν έως και 14 δις. ευρώ και να δουν τα κεφάλαιά τους, σε αυτή την ακραία περίπτωση, να μειώνονται στο μισό!
Αυτοί οι υπολογισμοί βρίσκονται πίσω από τη δραματική έκκληση του κ. Φιλιππίδη προς τους μεγάλους τραπεζίτες: το βαλκανικό στοίχημα δεν βγήκε και ήρθε η ώρα να αναζητήσετε νέα κεφάλαια, αλλιώς δεν θα αποφύγετε την κρατικοποίηση…
| < Προηγούμενο | Επόμενο > |
|---|
